Ana SayfaPsikolojiStrese Karşı Alabileceğiniz Önlemler

Strese Karşı Alabileceğiniz Önlemler

-

Birbirimizden ne kadar farklı olsak da, yaşam koşullarımız ne kadar birbirine benzemese de, hepimizin genel olarak başa çıkmak zorunda olduğu bir ortak sorunumuz var: Stres. Neyse ki, bununla başa çıkmanın birçok yolu var. Necibe.com sizin için bu yolları araştırdı.

Trafiğe mi takıldın? Terfi aldın mı? Sevgilinden mi ayrıldın? Araban trafiğin ortasında sıkışıp kaldı mı? Gün boyu strese neden olan olaylar çoktur, bunların vücudumuza bazen olumlu, bazen de olumsuz etkileri vardır. Modern yaşamın tüm yönleri, herkesi çalışma sorumluluklarından tut ailesine karşı yerine getirmesi gereken görevlere kadar, onlarca günlük problemler sonucu, stres oranlarını daha da yükseltmiş gibi görünüyor. Stres, genlerimiz tarafından “dikte edilen” normal bir durumdur.

Stres olmayan kimse yoktur. Fakat etkileri kişiden kişiye farklılık gösterir. Günlük realitemiz, buna rağmen rahatlama ve huzur kavramından yoksun.

Fakat kimse stresin günlük yaşantımızda sağlayabileceği etkiyi hayal bile edemez, çünkü stres ölçülebilir bir şey değildir. Ne kadar risk altında olduğumuzu görmek için kolesterol veya şekeri ölçtüğümüz gibi stresi maalesef ölçemiyoruz.

Ama ölçülebilir bir şey olmaması, aslında kaygı edilecek bir şey olmadığı anlamına gelmiyor, ya da bir arkadaşımız önermiyorsa yok almayayım diyebileceğimiz bir şey değil,  hepimiz onu genlerimizde taşıyoruz. Ama kesinlikle önemli olan, onun sizin hayatınızı kontrol etmesi değil, sizin onu kontrol edebilmenizdir.

Stres nedir?

Stresi Azaltmanın ve Hayatınızı Düzenlemenin Pratik Yolları

“Stres” terimi, “sıkmak, sıkıştırmak” anlamına gelen Latince fiil “stringere” den türemiştir. 15. yüzyılda terim, problemleri veya acıyı tanımlamak için kullanılmıştır. 20. yüzyılın başlarında, terim daha geniş ve biraz farklı içerik kazanmıştır. Böylelikle günümüzde, stres diyerek sağlığımızı etkileyebilecek çeşitli durumları veya olayları kapsayan anksiyete, öfke, gerginlik, huzursuzluk gibi yoğun problemlere atıfta bulunuyoruz. Başka bir deyişle, günlük yaşantımızda arabamızla ya da toplu taşımayla karşılaştığımız trafik, iş yerinde yaşadığımız baskı ve problemler, aile içinde ara ara yaşadığımız gelgitler, ya da sevdiğimiz birinin hastalığını öğrenmek, bunlar gibi her insanın yaşayabileceği durumlar strese neden olabilir. Karşılaşmamız gereken şartların çok ve zor olduğunu anladığımızda da stres yaşayabiliriz. Bu faktörlere genellikle stres oluşturucu ya da stresli olaylar denir. Stres bununla birlikte, evlilik, bir bebeğin doğumu, yeni görev ve yükümlülükleri içeren bir tanıtım, ve benzeri gibi çeşitli hoş olaylara da neden olur. Stresin gün boyu hemen hemen her eylemimizi takip ettiğini söylememiz yanlış olmaz.

Kaç tür stres vardır?

Bilim adamları genellikle stresi ikiye ayırır: olumlu ve olumsuz.

Olumlu stres: Hayatın stres olmadan güzel olacağını düşünenler aslında yanılıyor. Vücudumuz düzenli olarak uyandırılmadığında, vücudumuzu uyaranlara karşı uyarı ve tepki verme yeteneğini kaybeder. Böylece, stres her zaman olumsuz olmak zorunda değildir. Fazla yoğun olmayan durum ve zamanlarda, herkes için yararlı olabilir. Çünkü bize karşı enerjik, yaratıcı, üretken ve gerektiğinde kendimizi koruyabileceğimiz bir direnç gücü haline gelir. Anksiyete, örneğin, iki saat sonra sınava girecek birine yararlı olabilir çünkü, daha iyi geçmesine yardımcı olabilecek farkındalık uyandırır. Mesela bir sporcunun yarışmaya başlamadan önce hissettiği kaygı da “kendini açması” ve hırs yapmasına neden olarak, kazanmasında olumlu rol oynayabilir.

Olumsuz stres: vücudun homeostazını, beden ve ruhun uyum durumunu ve dengesini engeller, ayrıca tehdit eder. Akut stres ve kronik stres olarak ikiye ayrılır.

Akut Stres: Hemen önce haber aldığımız bir yoğun olaydan (örneğin sevdiğimiz birinin hastalığını öğrenmek gibi) veya beklendik bir olaydan (örneğin iş görüşmesi mülakatı gibi) kaynaklanır.

Kronik stres: Çok fazla stres yaşıyorsanız ve bu durumu üzerinizden uzun süre atamadığınızı hissediyorsanız, stresin vücudunuzda ciddi etkileri görülebilir. Ve eğer her şey için endişeleniyorsanız ve sürekli stres altında olup, endişenizi kontrol edemeyeceğinizi hissediyorsanız, muhtemelen kronik stresten muzdarip oluyorsunuz ve aslında kronik stres en tehlikeli olanıdır.

Bizi hasta eder mi?

hasta kadın

Hafif stres vücudumuz için yaratıcı ve faydalı bir faktör iken, aşırı ve uzun süreli olanı, çok fazla zihinsel ve fiziksel durumumuzun olumsuz etkilenmesinin temel sebebidir. Onunla ilgili olmayan neredeyse hiçbir hastalık yoktur ve onu arttırmayan da hiçbir hastalık yoktur, böylece bir kısır döngü oluşturur. Başka bir deyişle, stres ve hastalık arasında iki yönlü bir ilişki vardır ve uzun vadede birçok soruna neden olabilir:

– Kalbimize zarar verir, kan basıncını arttırır, kalp atışını hızlandırır ve tehlikeli aritmilerin ortaya çıkmasına neden olur. Kan basıncı, kalbin daha hızlı atmasına ve sonuç olarak yorulmasına neden olur.

Mide ülseri, gastrit, hazımsızlık, irritabl barsak sendromu veya spastik kolon olarak sindirim sistemini etkileyen birçok hastalığın artmasına neden olabilir.

Bronşiyal astım ataklarının ve dispnenin en sık nedenlerinden biridir.

– Kronik stres de uykumuzu etkileyebilir. Buna örnek, stres yaşayan ve geceleri rahatça uyuyamayan, ya da gecenin bir yarısı uyanıp tekrar uyuyamayan birkaç insan vakası vardır.

– Sürekli ve uzun süreli stres bağışıklık sisteminizin güçsüzleşmesine yol açabilir, bu da vücudunuzun risklere kolayca maruz kalmasına veya normalde ortaya çıkmayacak olan semptom ve durumların ortaya çıkarmasına neden olabilir.

Anti-stres kılavuzu

Stresin üstesinden gelmek ve rahatlamak için karmaşık yöntemlere başvurmanız gerekmez. Ama bu kararlılık, sabır ve zaman alır. Aşağıdaki yöntemlerin çoğu, sakinleşmenize yardımcı olacaktır, ancak daha etkili olmaları için bu yöntemleri hayatınıza entegre etmeniz gerekir. Bunlara rağmen hala sakinleşmediğiniz ve ruhunuzdaki endişenin azalmadığını hissettiğiniz durumlarda, tıbbi yardım almanız tavsiye edilebilir (psikiyatrik / psikolojik destek).

İşinizi başkalarıyla da paylaşın

“Her şeyi bana bırakın.” Sık sık bu cümleyi söylüyorsanız ve bunda gerçekten ciddiyseniz, o zaman hiç birine yetişemeyip anksiyetenin sizi boğduğunu hissettiğiniz gerçeği sürpriz olmamalı. Her şeyi kendi başına yapmak istemeniz, iş arkadaşlarınız veya ailenizin işine gelebilir, ancak size iyi gelmez. Merkezi veya profesyonel seviyede çalışanlar veya bir ailede o yapmasa içi rahat etmediğini düşünenler için, iş ve zamanın yetmediği durumlar olur, bu da anksiyetenizi tetikler.

«Downshifting» hızınızı yavaşlatmalısınız

Geçtiğimiz on yılın baskın eğilimi, insan için sosyal bir eylem olan aşırı çalışmanın neden olduğu zihinsel ve fiziksel durumun bozulmasıdır. Yani Amerikalıların adlandırdığı (gönüllü, bilinçli redüksiyon dişlisi) «downshifting». Bu yöntemi siz de günlük hayatınıza adapte edin ve mesleki gelişime ya da  maddiyata daha az önem gösterin, böylelikle sağlığınıza daha çok vakit ayırmış ve sağlık durumunuzu gelgitler yaşamadan stabil tutmuş olursunuz. Bu, işinizi iyice boşlayın anlamına gelmiyor tabii ki, sadece kişisel ilişkilerinizi daha da iyileştirmek ve mesleki durumların beraberinde getirdiği aşırı stresten kurtulmak için kendinize daha fazla boş zaman ayırın.

Yoga yaparak stresten arının

meditasyon yeni

Yoga, fiziksel ve zihinsel rahatlama için yararlı bir tekniktir. Sakinleşmenize yardımcı olmak için birkaç fiziksel egzersizden oluşur. Yoganın fiziksel aktivitelerinin bazılarını uygulayarak elde edebileceğiniz ilk şey, asanasların, yani vücudunuzda oluşan gereksiz gerginliğin ve beyninizde birikmiş anksiyetenin ruhunuzu terketmesidir.

Spor yaparak rahatlayın

Spor yapmak sadece vücudunuza değil beyninize de yardımcı olur. Hepimizin düzenli egzersiz yapması gerekir ve bunun için illa ki spor salonuna gitmemiz gerekmez. Kendi başımıza basit spor hareketleri yaparak fiziksel ve zihinsel olarak rahatlayabiliriz. Aşağıdaki egzersizler size günün gerginliğini atmanızda ve özellikle gergin ve stresli olduğunuz dönemlerde sakinleşmenize yardımcı olacaktır.

Uygulama: Yatağa uzanın. Ellerinizi karnınıza koyun ve yavaşça nefes alın. Diyafram, karın iç kısmını ittikçe eller da yukarı doğru itilir. Her 10 saniyede 10 kez yavaşça tekrarlayın. Ya da yatağa uzanın, dizlerinizi kucaklayıp göğsünüze doğru çekin. Yavaşça nefes alın ve birkaç saniye bu pozisyonda bekleyin. Dizlerinizi serbest bırakın ve rahatlayın. Aynı egzersizi 10 saniyede bir 5-6 kez tekrarlayın.

Bir banyo ile endişelerinizden kurtulun

Anketlere göre, çoğu insan rahatlamak için banyo yapmayı tercih ediyor. Gerçekten de, sıcak banyo yorgunlukla savaşır ve insanı ruhen ve bedenen rahatlatır. Bununla birlikte, belirli koşullar gereklidir. Mesela banyoda iken aile üyelerinizin sizi rahatsız etmemesine özen gösterin. Küveti sıcak su ile doldurun.

Stres altındaysanız: Vücudumuz gergin ve baskı altında olduğu zamanlarda dengesini koruyabilmek için daha güçlü ve sürekli çalışır, su için en ideal sıcaklık, vücut sıcaklığına (36 derece) en yakın olduğu sıcaklıktır. Yıkanacağınız suya biraz, sakinleştirici etkisi olan ve adeta yükünüzü azaltıp dinlendiğinizi hissettirecek papatya esansiyel yağı ekleyin.

Bir evcil hayvan edinin

Evcil hayvanlar sadece sadık arkadaş değil, aynı zamanda bir şifa kaynağıdır. Birçok araştırma sonucu göstermiştir ki, hayvan sahibi olan aile üyeleri daha az endişeli olmakla kalmayıp, doktoru, evcil hayvanı olmayanlardan çok daha az ziyaret etmektedirler. Araştırmacılar, evcil hayvanlarının daha iyimser ve sakin olduklarını, bu da bizim kan basıncımızı olumlu yönde etkilediğini ve stresimizi azalttığını açıklıyor. Bu yüzden bir evcil hayvan edinin, ama sadece onunla ilgilenebileceğinize ve başa çıkabileceğinize eminseniz, sizi ciddi anlamda rahatlatacaktır. Aksi halde hem ona beklediği ilgiyi gösteremez hem de onun size yaratacağı olumlu etkilerden mahrum kalırsınız. En iyi seçenek genelde köpeklerdir, tabii tercihe göre bir akvaryum balığı da size yardımcı olabilir.

Meditasyon yapın

Stres meditasyon ile de savaşılabilir. Yani mümkünse günlük olarak yarım saattin bir çeyreğini meditasyona ayırın ve ruhunuzu sakinleştirin. En basit meditasyon yöntemi, sessiz bir ortamda bir koltuğa oturarak, sadece nefes alıp verişlerinize odaklanmanız. Meditasyon genellikle vücudun stresten arınıp rahatlamasına yardımcı olan bir dizi konsantrasyon tekniğinden oluşur.

Birşeyler ekin, ya da dikin

Evinizin küçük balkonu, birkaç bitki diktikçe, ve büyüme sürecini birebir takip ettiğiniz sürece, strese karşı bir panzehir haline dönüşebilir. Kokuları ve renkleri sizi rahatlatacaktır. Psikiyatristlerin ve psikologların psikoterapi programlarında bahçeciliği içermesi asla tesadüf değildir.

Kendinizi ödüllendirin

Sevmek ve sevilmek rahatlatır, bu yüzden sizi mutu eden etmeyen herşeye gülümseyerek yaklaşın. Kendinizi zaman zaman ödüllendirip  neşelendirmek çok önemlidir. Yani sizi memnun edecek şeyleri yapın. Kendinizi ödüllendirmeyi sakın unutmayın. Beyinde,neşe ve ödül algısı ile ilişkili yapılar vardır. Bu yüzden size bir ödül gibi gelip, neşelenmenize neden olan herhangi bir şey, beynin bu alanlarını harekete geçirir, bu da sizin zihinsel sağlığınıza olumlu yönde katkıda bulunur.

Yazımızı beğendiyseniz, arkadaşlarınıza önermeyi unutmayın.

Kaynakvita

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı buraya yazın