Ana SayfaBeslenmeSağlıklı Beslenmede Proteinin Rolü

Sağlıklı Beslenmede Proteinin Rolü

-

Beslenme ve protein arasında ki ilişkiye göz atmadan önce “Protein nedir?” sorusuna bir cevap vererek başlayalım. Protein, aminoasit adı verilen küçük yapıtaşlarından oluşur. Hücrelerin düzenli gelişmesi ve büyümesi için gereklidir. DNA ve RNA adı verilen önemli organellerde yer alır. Yani kısacası protein demek hayat demektir. 22 çeşit protein vardır. Bunların 13 tanesi vücutta üretilir. Kalan 9 proteinin hücre dışından alınması gereklidir ki bu da ancak protein içeren besinleri tüketerek gerçekleşir. Proteinin tanımı bizlere sağlıklı beslenme de proteinin rolü hakkında detaylı bilgi vermektedir.

Hayatta Proteinin Rolü

Beslenme ihtiyacı anne rahmine düştüğümüz ilk anda başlar. Sağlıklı bir hayata merhaba diyebilmemiz için annelerimizin düzenli ve sağlıklı beslenmesi gereklidir. Eğer ki hamilelik esnasında anne adayları protein bakımından yeterli beslenmezlerse çocuk gelişimi istenilen gibi olmaz. Hem vücut hem de zihinsel olarak bebekler gelişimlerini tamamlayamaz. Bu nedenle de birçok yeni doğan çocuk maalesef ki ölür. Protein bağışıklık sistemi için en önemli onarıcılardan biridir. Eğer ki ateşli bir hastalık geçiriyorsanız vücudunuzda oluşan hasarları onarmak için mutlaka protein ağırlıklı beslenmeniz gereklidir. Yanık ve kırık gibi durumlarda da bu geçerlidir. Proteinlerin vücutta istenilen görevi yerine getirmeleri için proteinin yanı sıra ısı ve enerji veren besinlerde tüketilmeye özen gösterilmelidir.

Protein Eksikliği Ya DA Fazlalığı

Vücudumuz ince bir denge içerisindedir. Bu nedenle besinlerden fazla tükettiklerimizde zaman içerisinde olumsuz etki gösterir. Sağlık için proteinin rolü bir hayli fazladır. Ancak proteinli gıdalarda çok fazla tüketildiğinde ilerleyen yaşlarda sıkıntılara neden olabilir. Çünkü yıkım çok fazla olacağı için ürik asit miktarı artar. Halk arasında “zengin hastalığı” olarak bilinen “gut” hastalığı meydana gelir. Bu hastalık genç yaşlarda pek görülmez. Ancak orta yaşlı insanlar hala çok fazla protein tüketirlerse hastalık ortaya çıkar. Hastalık genellikle kilolu insanlarda görülür. Bu nedenle tedavi için ilk kilo kontrolü ve ürik asit kontrolü ile başlanır. Eğer ki ürik asit metabolizması kontrol atına alınabilirse hastalıkta büyük oranda gerileme görülür.

Proteinin yeteri kadar tüketilmemesi vücutta büyük hasarlara yol açar. Vücuda yeteri kadar protein alınmadığında vücut kaslarda bulunan proteinleri kullanmaya başlar. Bu da kişilerin çok kısa süre içerisinde zayıflamasına yol açar. Eğer ki yeteri kadar protein tüketemiyorsanız vücudunuz bunun etkilerini size kısa süre içerisinde gösterecektir. En basitinden gün içerisinde her zaman yaptığınız aktiviteleri bile zor yapıyorsanız bu protein eksikliğinin bir belirtisi olarak hemen fark edilir. İşte protein eksikliği belirtileri:

  • Saçlarınız eskisine göre daha çok dökülür ve daha çok kırılır.
  • Tırnaklarınız çok kolay kırılmaya başlar.
  • Günlük aktiviteler artık daha yorucu olur.
  • Ayaklarınız, ayak bilekleriniz, el bilekleriniz ve cildiniz de ödemler oluşabilir.
  • Karın ağrısı ve mide bulantısı oluşur.
  • Deride pullanma, kızarıklık ve hassasiyet başlar.
  • Uyku yetersizliği ve gün içerisinde sürekli uyuma isteği uyanır.
  • Ruhsal yönden sık sık değişiklikler yaşanmaya başlar. Aniden depresyon gerçekleşebilir.

Eğer ki bu semptomları gözlemliyorsanız mutlaka bir doktora başvurmalısınız. Çünkü dikkate almadığınız da ilerleyen dönemlerde safra taşı, kas erimesi, kemik ermesi, artrit ve organ yetmezliği gibi durumlarla karşı karşıya gelebilirsiniz.

Yaşa Göre Protein Gereksinimi

Protein gereksinimi metabolizma hızı ile doğru orantılıdır. Yani anabolizma hızınız katabolizma hızınızdan büyük olduğu sürece daha fazla proteine ihtiyaç duyarsınız. Bu nedenle yeni doğan bebeklerin protein ihtiyaçları oldukça fazladır. Anne sütü protein yönüyle en zengin yiyecektir. Bu nedenle ilk 6 ay bebekler mutlaka anne sütü ile beslenmelidir. Takviye mamalarında protein yönünden zengin olmasına özen gösterilmelidir. Ancak anne sütünü arttıracak çözümler mutlaka bulunmalıdır. Çünkü anne sütünü yeteri kadar iyi almayan bebekler iyi bir gelişim göstermez. Hiçbir takviye yiyecek anne sütünün yerini tutmaz.

Çocukluktan gençliğe kadar protein olarak yeterli beslenme bedensel ve zihinsel gelişimin daha sağlıklı olmasına yardımcı olur. Özellikle ergenlik döneminde de protein olarak zengin besinler tüketilmelidir. Kemik ve kas gelişiminde etkili olur. Orta yaşlarda protein ihtiyacı genç insanlara göre daha azdır. Yaşlılık döneminde ise insanların metabolizmalarının çok az miktarda proteine ihtiyaçları vardır. Sporcularda sürekli olarak doku yenilenmesi olduğu için sporcu insanlar daha fazla protein tüketmelidir. Kilo başına yaklaşık 1-1,5 gr protein tüketimi bir gün için yeterli olacaktır.

Protein içeren besinler:

  • Hindi eti: 100 gramda 30 gram protein
  • Tavuk eti: 100 gramda 30 gram protein
  • Balık: 100 gramda 26 gram protein
  • Dana eti: 100 gramda 36 gram protein
  • Peynir: 100 gramda 32 gram protein
  • Yumurta: 100 gramda 13 gram protein
  • Barbunya: 100 gramda 17 gram protein
  • Kuruyemiş: 100 gramda 33 gram protein
  • Yoğurt: 100 gramda 6 gram protein
  • Süt(tam yağlı): 100 gramda 3,3 gram protein
  • Yulaf: 100 gramda 11 gram protein
  • Fıstık ezmesi: 100 gramda 24,9 gram protein

Proteinler bitkisel ve hayvansal olarak ikiye ayrılmıştır. Bitkisel proteinler yoğun olarak baklagil, fasulye, soya ürünleri, tahıllar ve yemişlerde fazlaca bulunmaktadır. Hayvansal gıdaları az tüketen kişiler mutlaka protein yönünden zengin besinleri çok tüketmelidir. Aksi halde protein eksikliği yaşarlar. Hayvansal protein denilince akla ilk olarak kırmızı et gelir. Ancak kırmızı etin fazla tüketimi sağlık açısından zararlıdır. Kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırır. Bu nedenle haftada en fazla 500 gram pişmiş kırmızı et tüketilebilir. Ancak işlenmiş olan salam, sosis, sucuk, pastırma ve fast food yiyecekler tüketilmesi önerilmez. Bu yiyecekler kansere zemin oluşturmaktadır.

Diyetler İçin Proteinin Rolü

Diyetler insanların belirlenen vücut kitle indeksine ulaşmaları için yaptıkları fazla kilolardan kurtulma sürecidir. Bu süreçte vücutta hiçbir şeyi eksik almadan belirli ölçülerle alarak beslenmek gereklidir. İnsanlar diyet yaparlarken genellikle tek yönlü beslenme yaparlar. Ancak bu hem metabolizmaya zarar verir hem de bu yöntemle yapılan zayıflama uzun süre kalıcı olmaz. Bu nedenle diyet yaparken mutlaka protein içeren besinleri yeterli miktarda tüketmek gereklidir. Yulaf ezmesi dinç bir güne başlamanız için en gerekli kahvaltı ürünlerinizden biri olmalıdır. Ayrıca diyet yaparken mutlaka yağ tüketimini en aza indirmeniz gereklidir. Çünkü yağ protein emilimini azaltır. Bu da diyet esnasında bitkin düşmenize neden olur. Sağlıklı bir şekilde zayıflamak istiyorsanız tek yönlü beslenmemeli ve mutlaka sporda yapmalısınız.

Sizde vücudunuza günlük ne kadar protein gerektiğini öğrenmek ve sağlıklı beslenmek için mutlaka bir diyetisyene gitmelisiniz. Orada belirlenen oranda proteini gün içerisinde bitkisel ve hayvansal gıdalardan temin etmelisiniz. Protein ihtiyacınızı da sadece hayvansal ya da sadece bitkisel ürünlerden gidermek yerine ikisinden de eşit miktarda ve yeterli kadar tüketerek gidermelisiniz. Bu sayede güçlü bir metabolizmanın sahibi olacağınız için hastalıklara karşı daha dirençli ve daha sağlıklı bir birey olursunuz. Ayrıca cilt sağlığınız ve saçlarınızda bu sağlıklı beslenmeden etkilenir ve daha parlak sağlıklı bir görünüşe kavuşur. Sağlıklı bir beslenme programı için proteinin rolü çok önemlidir. Sizde beslenme programınızı buna göre ayarlamalısınız.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz
Lütfen adınızı buraya yazın